HITT ME met Nele Van Damme: waarom duurzaamheid begint bij een keuze

Duurzaamheid begint bij een keuze

Duurzaamheid wordt vandaag vaak benaderd als iets waar je als onderneming rekening mee moet houden. Een verplichting, een rapportering of een checklist. Voor ons begint het anders: bij een bewuste keuze.

Die keuze betekent dat duurzaamheid niet iets is wat je naast je onderneming zet. Het moet er deel van uitmaken. Van hoe je projecten ontwikkelt, hoe je naar je omgeving kijkt en hoe je samenwerkt met de mensen rond je organisatie. Daarbij zijn voor ons drie zaken essentieel: bewust kiezen, luisteren naar de verschillende stakeholders en duurzaamheid verankeren in het businessmodel. Want een eenmalige actie verandert weinig. Het gaat erom dat duurzaamheid een onderdeel wordt van de manier waarop je onderneemt.

Van een doel naar een belofte

Er is een belangrijk verschil tussen een doel en een belofte. Een doel geeft richting, maar kan nog verschoven worden wanneer omstandigheden veranderen. Een belofte vraagt meer. Ze creëert engagement en maakt duidelijk waar je als organisatie voor staat.

Daarom kozen we ervoor om onze ambitie niet alleen als doel te formuleren, maar als een concrete belofte: tegen 2035 netto CO₂-neutraal zijn. Dat is een stevige uitdaging. Zeker omdat die ambitie niet beperkt blijft tot één aspect van onze werking, maar ook kijkt naar onder meer materialen en de bredere keten. Toch is net dat de bedoeling van een belofte. Niet wachten tot alles eenvoudig of vanzelfsprekend is, maar vandaag kiezen voor waar je morgen wil staan.

Een doel kan je nog verschuiven. Een belofte maakt duidelijk waar je als organisatie voor staat.

Ecologische, sociale én economische duurzaamheid

Duurzaamheid wordt nog vaak geassocieerd met hogere kosten. Voor ons is het net belangrijk om de drie dimensies samen te bekijken: ecologische, sociale en economische duurzaamheid. Daarom nemen we die aspecten mee vanaf het moment dat we de haalbaarheid van een project bekijken.

We kijken niet alleen naar vierkante meters, units of financiële opbrengst. We kijken ook naar de omgeving. Wat is er nodig om mensen met elkaar te verbinden? Hoe zorgen we ervoor dat iedereen een zicht op groen heeft? Welke elementen maken een plek beter en meer leefbaar? Dat zijn voor ons geen zaken die pas aan bod komen wanneer de rest van het project rond is. Ze maken deel uit van de basis.

En dat heeft soms gevolgen. Wanneer een project alleen economisch haalbaar blijkt als we de ecologische of sociale aspecten laten vallen, beginnen we er niet aan. Ook als dat betekent dat we een project niet binnenhalen. Dat is geen toegeving. Het is een bewuste keuze.

Wanneer een project alleen haalbaar is als we de ecologische of sociale aspecten laten vallen, beginnen we er niet aan.

Positieve rebellie: blijven zoeken naar wat wél kan

Duurzaam ondernemen vraagt soms dat je grenzen verlegt. Wanneer ergens een “nee” komt, hoeft dat voor ons niet het eindpunt te zijn. Het kan ook het begin zijn van een andere vraag: hoe kunnen we het dan wél doen?

Dat is de gedachte achter onze positieve rebellie. Niet tegen iets zijn om tegen te zijn, maar kritisch blijven kijken naar wat vandaag vanzelfsprekend lijkt. Die houding zit ook in de manier waarop we naar onze eigen werking kijken. We willen dingen in vraag kunnen stellen, ook wanneer dat betekent dat we opnieuw moeten zoeken naar een oplossing. Want vooruitgang ontstaat niet altijd door het bestaande beter te volgen. Soms ontstaat ze door het anders te bekijken.

Een “nee” hoeft niet het eindpunt te zijn. Het kan ook het begin zijn van de vraag: hoe kunnen we het dan wél doen?

Volhoudbaarheid: verder kijken dan vandaag

Duurzaamheid is intussen een vertrouwd woord geworden. Misschien zelfs zo vertrouwd dat het soms zijn betekenis verliest. Daarom spreekt Nele in de aflevering over “volhoudbaarheid”.

Dat woord legt de nadruk op wat er op lange termijn nodig is. Niet één actie, één project of één duurzaamheidsrapport, maar de bereidheid om je keuzes ook vol te houden wanneer omstandigheden veranderen. Dat vraagt een andere manier van ondernemen. Niet alleen kijken naar wat vandaag haalbaar is, maar ook naar wat op langere termijn standhoudt. Want de echte test van een keuze komt vaak pas wanneer het moeilijker wordt.

Talent boven hokjes

Duurzaamheid gaat voor ons niet alleen over gebouwen. Het gaat ook over mensen. De wereld verandert snel. Technologie evolueert en functies veranderen mee. Daardoor wordt het steeds belangrijker om niet alleen te kijken naar diploma's, maar ook naar de talenten die mensen meebrengen.

Wendbaarheid, veerkracht en creativiteit zijn talenten die in de toekomst een belangrijke rol spelen. Wanneer je mensen ruimte geeft om vanuit hun talent bij te dragen, ontstaan bovendien teams waarin verschillende kwaliteiten elkaar aanvullen.

Ook diversiteit hoort daarbij. We mogen er niet vanuit gaan dat iedereen vanzelf zijn weg vindt naar een organisatie, community of plek. Mensen hebben verschillende achtergronden, ervaringen en behoeften. Verbinding ontstaat wanneer mensen zich welkom voelen, zichzelf kunnen zijn en iets gemeenschappelijks ervaren. Dat vraagt luisteren. En vooral: niet zomaar aannemen dat je weet wat iemand nodig heeft.

Duurzaamheid gaat niet alleen over gebouwen. Het gaat ook over mensen.

Een regio die durft te bewegen

Die mentaliteit herkennen we sterk in Gent en Oost-Vlaanderen: eigenzinnig zijn, kritisch blijven en af en toe bewust tegen de stroom ingaan. Niet om moeilijk te doen, maar omdat dingen soms anders kunnen.

Het Wintercircus is daar een mooi voorbeeld van. Ondernemers, overheid en kennisinstellingen die samenwerken, risico nemen en samen geloven in een project. Dat soort samenwerking kan een regio vooruitbrengen. Voor ons gaat het daarbij niet alleen over ondernemers of economische groei. Het gaat ook over de vraag hoe je een omgeving creëert waar mensen kansen krijgen, talent zich kan ontwikkelen en verschillende werelden elkaar kunnen ontmoeten. Een sterke regio ontstaat niet vanuit één ingrediënt.

Het geheel maakt het verschil

Er is geen enkel element dat op zichzelf bepaalt of een onderneming of regio kan floreren. Economische competitiviteit, duurzaamheid, talent, diversiteit en samenwerking hangen met elkaar samen. Dat is ook de manier waarop wij naar ondernemen willen blijven kijken.

Niet kiezen tussen economische haalbaarheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid, maar zoeken naar manieren waarop ze elkaar kunnen versterken. Dat vraagt keuzes. Soms moeilijke keuzes.

Maar misschien is dat precies waar duurzaam ondernemen begint. Niet bij een checklist, maar bij een belofte. En vooral bij de bereidheid om die belofte ook op lange termijn vol te houden.